Orb jest odchyleniem rzeczywistej odległości dwóch punktów od dokładnego kąta aspektu. Jeśli planety dzieli 86°, orb kwadratury wynosi 4°, ponieważ dokładna kwadratura ma 90°. Orb nie jest odległością między planetami, lecz różnicą od wzorca.

Nie istnieje jedna tabela orbów obowiązująca wszystkie szkoły. Tradycja aspektów przez znaki, średniowieczne moiety orbów planetarnych i współczesne progi dla każdego rodzaju aspektu to różne systemy. Najważniejsze są jawność oraz konsekwencja.

Najpierw oblicz najmniejszą odległość

Długości ekliptyczne mieszczą się w zakresie 0-360°. Dla dwóch punktów oblicza się bezwzględną różnicę i, jeśli przekracza 180°, odejmuje ją od 360°. Dzięki temu Słońce na 359° i planeta na 1° dzieli 2°, a nie 358°.

Następnie porównuje się wynik z kątem aspektu:

• koniunkcja 0°;
• sekstyl 60°;
• kwadratura 90°;
• trygon 120°;
• opozycja 180°.

W systemach używających aspektów mniejszych dochodzą między innymi półsekstyl 30°, półkwadratura 45°, kwinkunks 150° i półtorakwadratura 135°. Im więcej aspektów i szersze progi, tym gęstsza sieć. Bez hierarchii niemal każdy punkt łączy się z wieloma innymi.

Szerokość orbu zależy od przyjętej logiki

Współczesne programy często pozwalają ustawić osobny orb dla aspektu i zwiększyć go dla Słońca oraz Księżyca. Przykładowy system może dopuszczać 8° dla koniunkcji i opozycji, 6° dla kwadratury i trygonu, 4° dla sekstylu oraz 2° dla aspektów mniejszych. To konwencja, nie prawo natury.

W astrologii tradycyjnej orb bywa własnością planety, a aspekt zachodzi przez połączenie połówek orbów, zwanych moietami. Aspekt znakowy może być ważny nawet wtedy, gdy odległość stopniowa jest szeroka, lecz dokładność mówi o jego intensyfikacji. Nie powinno się łączyć szerokiego aspektu znakowego z wąską tabelą nowoczesną bez wyjaśnienia.

Aspekty do ASC i MC wymagają osobnej decyzji. Oś nie emituje promieni jak planeta w dawnej teorii, ale współczesna astrologia powszechnie mierzy koniunkcje i inne aspekty do kątów. Zwykle stosuje się węższy orb niż dla świateł.

Dokładność jest ważna, ale nie tworzy całej hierarchii

Aspekt z orbem 0°10' jest geometrycznie dokładniejszy niż aspekt z orbem 5°. Nie zawsze jest jednak ważniejszy dla pytania interpretacyjnego. Dokładny sekstyl dwóch planet pokoleniowych może opisywać szeroki okres, podczas gdy mniej dokładny aspekt władcy ascendentu do Słońca silniej organizuje indywidualny wykres.

Przy ustalaniu hierarchii warto brać pod uwagę:

1. dokładność aspektu;
2. rodzaj kąta i tradycję, w której jest używany;
3. rolę planet, zwłaszcza świateł, władców osi i planet kątowych;
4. kontakt z ASC, MC i innymi głównymi punktami;
5. aplikacyjność lub separacyjność;
6. powtarzanie tego samego motywu w kilku niezależnych konfiguracjach.

Hierarchia nie jest prostą sumą punktów. Jest uzasadnioną kolejnością czytania.

Aplikacja i separacja wymagają prędkości

Aspekt aplikacyjny zbliża się do dokładności, a separacyjny już ją minął. Nie wystarczy spojrzeć, która planeta ma mniejszy stopień znaku. Trzeba uwzględnić kierunek oraz prędkość obu planet, retrogradację i przejście przez 0° zodiaku.

W tradycyjnej analizie aplikacja często opisuje rozwijające się połączenie, a separacja rezultat lub stan po kulminacji. W natalnej astrologii współczesnej rozróżnienie bywa traktowane słabiej albo pomijane. Jeśli jest używane, program powinien obliczać je z efemerydy, a nie z kolejności symboli na kole.

Przykład: ta sama lista po sortowaniu wygląda inaczej

Dane: 25 września 2026 roku, 14:00 CEST w Warszawie, Europe/Warsaw, czyli 12:00 UTC. Współrzędne WGS84 52.2297° N, 21.0122° E. Zodiak tropikalny, geocentryczny, Swiss Ephemeris 2.10.03.

Wybrane odległości i orby:

Przy progu 8° ostatnia koniunkcja wypada z listy. Przy progu 10° pojawia się. Trygon Jowisz-Saturn zostanie uwzględniony przy orbicie 7°, ale nie przy 6°. To pokazuje, że liczba aspektów zależy od konfiguracji programu.

Najdokładniejszy aspekt Neptun-Pluton jest połączeniem dwóch bardzo wolnych planet i występuje w horoskopach dużej grupy urodzeń. Opozycja Słońce-Neptun oraz trygon Słońce-Pluton wiążą tę pokoleniową figurę ze światłem. Kwadratura Wenus-Pluton łączy ją dodatkowo z planetą osobistą położoną w domu dziesiątym. Hierarchia indywidualna powinna więc uwzględnić całą sieć, nie tylko pierwszą pozycję po sortowaniu według orbu.

Na podstawie prędkości Słońce zbliża się do dokładnej opozycji z Neptunem: różnica przekracza 180° o około 0.571° i maleje ku dokładności. Taki wniosek trzeba sprawdzić na niezaokrąglonych pozycjach.

Figury wymagają wspólnego progu

Trójkąt aspektowy albo wielka figura nie powinna powstawać z trzech linii liczonych zupełnie innymi zasadami tylko po to, by zamknąć kształt. Trzeba sprawdzić każdy bok, jego orb i rolę punktów.

Jeśli dwa boki są niemal dokładne, a trzeci ma bardzo szeroki orb, można mówić o konfiguracji niepełnej lub luźnej. Graficzny program często rysuje ją tak samo wyraźną linią jak układ ścisły. Tabela liczb jest ważniejsza niż estetyka rysunku.

Dobra praktyka raportowania

Zamiast pisać „planety są w kwadraturze”, podaj rzeczywisty kąt lub orb, na przykład „Wenus i Pluton tworzą kwadraturę z orbem 4°12'”. Dołącz tabelę progów, wskaż aspekty mniejsze i napisz, czy zwiększasz orb świateł.

Przy syntezie zacznij od aspektów ścisłych, osiowych i związanych z władcami głównych punktów. Następnie dodaj szersze połączenia, jeśli wzmacniają już widoczny motyw. Dzięki temu wykres nie staje się katalogiem kilkudziesięciu równorzędnych linii.

Bibliografia

• Klaudiusz Ptolemeusz, Tetrabiblos, księga I, historyczna teoria aspektów i relacji znaków.
• William Lilly, Christian Astrology, tradycyjne orby planetarne, aplikacja i separacja.
• Vettius Valens, Anthologies, przekład Marka T. Rileya, przykłady aspektów w astrologii hellenistycznej.
• Astrodienst, Swiss Ephemeris Documentation, precyzyjne długości i prędkości potrzebne do obliczania aspektów.