Historia astrologii relacyjnej nie jest prostą linią prowadzącą od starożytnej „synastrii” do współczesnego kompozytu. Autorzy hellenistyczni i średniowieczni przede wszystkim oceniali małżeństwo, przyjaźń i partnerów z pojedynczej genitury. Istniały także porównania dwóch natywności, lecz nie były pełną komputerową macierzą interaspektów. Kompozyt midpointowy i kosmogram Davisona są technikami nowoczesnymi.
II wiek: Ptolemeusz porównuje dwie natywności
Najwyraźniejszy starożytny precedens znajduje się w IV księdze Tetrabiblos Klaudiusza Ptolemeusza. W rozdziale o małżeństwie najpierw omawia on wskaźniki w pojedynczej geniturze, a następnie zaleca porównać Światła w obu geniturach. W wydaniu Loeb Classical Library fragment o wzajemnych konfiguracjach Słońca i Księżyca znajduje się na s. 399.
Jeszcze bardziej bezpośredni jest rozdział 7 „Of Friends and Enemies”, s. 413-421. Ptolemeusz każe sprawdzić w obu natywnościach miejsca Słońca, Księżyca, horoskopu, czyli Ascendentu, oraz Lotu Fortuny. Bada zgodność znaków, wymianę miejsc i aspekty. Dalej opisuje kierowanie punktów jednej natywności do miejsc drugiej. To rzeczywiste porównanie horoskopów, ale jego zakres i język różnią się od nowoczesnej synastrii.
W przypisie do tego rozdziału pojawia się greckie słowo „synastria”, określone jako rzadkie. Sam fakt obecności terminu nie oznacza, że Ptolemeusz używał współczesnego dwukoła i katalogu wszystkich aspektów planetarnych.
Doroteusz i astrologia małżeństwa
II księga Carmen Astrologicum Doroteusza z Sydonu poświęca wiele rozdziałów małżeństwu, Lotom małżeństwa, liczbie związków i dzieciom. W przekładzie Davida Pingree rozdział 1 zaczyna się na drukowanej s. 23, a dalsze rozdziały na s. 24-42. Jest to przede wszystkim technika natalna: pytania o relacje są odczytywane z jednego horoskopu przy użyciu planet, znaków i Lots.
Doroteusza należy więc traktować jako źródło historii astrologii małżeństwa, nie jako dowód istnienia nowoczesnego kompozytu czy kompletnej tabeli interaspektów.
Okres arabskojęzyczny i średniowieczny
Autorzy okresu arabskojęzycznego przekazywali i rozwijali techniki natalne. The Book of Nativities Sahla ibn Bishra czerpie obszernie z Doroteusza, Rhetoriusa i tradycji perskiej. Abu Ali al-Khayyat w The Judgments of Nativities omawia między innymi Lots i sądy dotyczące małżeństwa. Łaciński druk z 1546 roku, oparty na przekładzie Jana z Sewilli, jest dostępny w Library of Congress.
W XIII wieku Guido Bonatti zebrał rozbudowaną astrologię natalną w Liber Astronomiae. W tych tradycjach relację oceniano głównie przez 7. dom, jego władcę, sygnifikatory, Lots i uwarunkowania konkretnej genitury. Można spotkać porównania, przenoszenie technik między mapami i pracę z punktami środkowymi, ale nie należy nazywać całego tego materiału nowoczesną synastrią.
Renesans i transmisja drukowana
Przekłady arabskich i średniowiecznych tekstów na łacinę oraz ich wydania drukowane utrwaliły natalne reguły małżeństwa i partnerstwa. Źródła z tej epoki są ważne dla historii terminów, domów, Lots i recepcji. Nadal jednak nie ma podstaw, by przypisywać im kompozyt oparty na midpointach odpowiadających sobie planet albo metodę średniego momentu i miejsca Davisona.
XIX i XX wiek: od zgodności znaków do systematycznego porównania
Nowoczesna astrologia anglojęzyczna coraz szerzej systematyzowała porównania horoskopów. Ronald Davison w książce Synastry zestawił analizę natalną, różne metody porównania, interaspekty planetarne i wymianę domów. Rozdziały 7 i 8, s. 97-243 w wydaniu z 1983 roku, pokazują już formę bliską współczesnej praktyce synastrii.
W tym samym okresie publikowano oddzielne podręczniki porównawcze. Robert Carl Jansky wydał Synastry: The Art of Chart Comparison w 1973 roku. Lois Rodden rozwijała własną metodę porównań, a późniejsze podręczniki Marion March i Joan McEvers porządkowały materiał dla uczących się.
1973-1976: kompozyt midpointowy
John Townley wskazuje 1973 rok jako moment wprowadzenia przez siebie techniki kompozytu. Jego mała książka The Composite Chart: The Horoscope of a Relationship ukazała się w latach 1973-1974. Robert Hand opublikował Planets in Composite w połowie lat 70. i rozwinął interpretację jednej mapy utworzonej z midpointów.
Kompozyt nie jest po prostu starszą nazwą synastrii. W synastrii pozycje A i B pozostają oddzielne. W kompozycie z każdej pary powstaje nowy punkt. Dopiero upowszechnienie obliczeń maszynowych uczyniło tę metodę łatwą do stosowania dla wielu punktów i wariantów domów.
1977-1983: kosmogram relacyjny Davisona
Pierwsze wydanie Synastry Ronalda C. Davisona ukazało się w 1977 roku, a wydanie poprawione w Aurora Press w 1983 roku. W rozdziale 9 „The Relationship Horoscope”, od s. 244, Davison opisuje inną konstrukcję: średnią daty, czasu i miejsca urodzenia. Książka zawiera ręczne przykłady liczenia na s. 249 i dalszych.
Ta metoda nie jest odmianą midpointu planetarnego. Planety oblicza się z efemeryd dla środkowej chwili. Nazwisko „Davison” pozostaje poprawną nazwą własną; częsty zapis „Davidson” jest błędem.
Psychologiczne szkoły interpretacji
Liz Greene w Relating z 1977/1978 roku połączyła język astrologiczny z psychologią jungowską. Stephen Arroyo w Person-to-Person Astrology z 2007 roku akcentował wymianę energii planet i żywiołów w różnych typach relacji. Autorzy ci wpłynęli na współczesny język interpretacji, ale ich ram nie należy przedstawiać jako jedynej historycznej tradycji.
Co jest ciągłością, a co nowością
| Element | Najstarsze wyraźne świadectwo w tym zestawieniu | Uwaga |
|---|---|---|
| ocena małżeństwa z jednej genitury | Doroteusz, Carmen, księga II | technika natalna |
| porównanie ważnych miejsc dwóch natywności | Ptolemeusz, Tetrabiblos IV.5 i IV.7 | precedens synastrii, nie pełna nowoczesna macierz |
| systematyczne interaspekty i wymiana domów | podręczniki XX wieku, w tym Davison | praktyka nowoczesna |
| kompozyt midpointowy | Townley, 1973-1974; Hand, 1975/1976 | nowoczesna konstrukcja matematyczna |
| średnia czasu i miejsca | Davison, 1977; wydanie poprawione 1983 | nowoczesna konstrukcja efemerydalna |
Taka chronologia pozwala zachować realną ciągłość źródeł bez cofania nowoczesnych algorytmów do epoki, w której nie były opisane.
Bibliografia
- Claudius Ptolemy, Tetrabiblos, IV.5 i IV.7, przeł. F. E. Robbins, Loeb Classical Library, 1940, s. 393-421. Legalna edycja public domain w LacusCurtius.
- Dorotheus of Sidon, Carmen Astrologicum, księga II, przeł. David Pingree, Teubner, 1976, drukowane s. 23-42. Legalna reprodukcja do studiów osobistych, Skyscript.
- Yaḥyá ibn Ghālib al-Khayyat, The Judgments of Nativities, przeł. James H. Holden, AFA, 1988. Google Books; druk łaciński z 1546 roku w Library of Congress.
- Sahl ibn Bishr, The Astrology of Sahl b. Bishr, przeł. Benjamin Dykes, Cazimi Press, 2019. Opis wydawcy.
- Guido Bonatti, The Book of Astronomy, przeł. Benjamin N. Dykes, Cazimi Press, 2007. Google Books.
- Ronald C. Davison, Synastry: Understanding Human Relations Through Astrology, Aurora Press, wyd. poprawione 1983, s. 45-70, 97-248. Rekord WorldCat.
- John Townley, rozmowa o genezie kompozytu i publikacji z 1973 roku. The Astrology Podcast, ep. 128.
- Robert Hand, Planets in Composite, Para Research, 1975/1976. Open Library.
- Liz Greene, Relating: An Astrological Guide to Living with Others on a Small Planet, Samuel Weiser, wyd. 2, 1978. Rekord WorldCat.