Termy dzielą każdy znak na pięć nierównych odcinków rządzonych przez pięć planet; wariant egipski i tabela przypisana Ptolemeuszowi różnią się kolejnością oraz długością odcinków.
Najkrótsza odpowiedź: Światła nie otrzymują term. Każdy znak jest dzielony między Merkurego, Wenus, Marsa, Jowisza i Saturna, a pięć odcinków zawsze sumuje się do 30°. Planeta w swojej termie ma lokalny, stopniowy zasób, nawet jeśli nie włada całym znakiem.
Definicja
Światła nie otrzymują term. Każdy znak jest dzielony między Merkurego, Wenus, Marsa, Jowisza i Saturna, a pięć odcinków zawsze sumuje się do 30°. Planeta w swojej termie ma lokalny, stopniowy zasób, nawet jeśli nie włada całym znakiem.
Godność i kondycja nie są oceną wartości osoby. Są językiem technicznym opisującym, czy planeta działa we własnym miejscu, jakim dysponuje wsparciem i czy okoliczności pozwalają jej wykonać to, co sygnifikuje. To samo położenie może być pomocne dla jednego zadania i wymagające dla innego, dlatego zawsze trzeba znać temat horoskopu oraz rolę planety.
Rozwój historyczny
Ptolemeusz opisuje dwa popularne systemy i podaje tabelę egipską oraz własny wariant oparty na odnalezionym, uszkodzonym rękopisie. Lilly korzysta z term egipskich w tabeli godności. Nazwy „egipskie”, „ptolemejskie” i „chaldejskie” nie są synonimami.
System nie powstał jednorazowo. Astrologia hellenistyczna dostarcza domicylów, wywyższeń, troistości, term, sekty i faz. Autorzy arabscy oraz łacińscy rozwijają recepcję, almuteny i ocenę siły przypadkowej. Renesansowe kompendia porządkują reguły w tablice. Współczesna rekonstrukcja powinna wskazywać, z którego zestawu korzysta, zamiast składać jedną „uniwersalną” tabelę z elementów różnych autorów.
Zasada działania
Granice zapisano niżej jako długości kolejnych odcinków, nie kumulacyjne końce. Dla każdego znaku suma pięciu liczb wynosi 30°. Przy stopniu granicznym należy podać konwencję przedziału, np. 0°00′–5°59′59″ dla odcinka sześciostopniowego, a dokładne 6°00′ należy już do kolejnej termy.
Ocena przebiega od miejsca do działania. Najpierw znak i stopień, potem władca miejsca oraz ewentualna recepcja, następnie dom, sekta, prędkość, kierunek i widzialność. Aspekty pokazują, które planety wspierają lub utrudniają wykonanie. Punktacja może pomóc w porównaniu, lecz opis jakościowy pozostaje konieczny.
Tabela źródłowa lub porównawcza
| Znak | Termy egipskie — planeta:długość | Termy Ptolemeusza — planeta:długość |
|---|---|---|
| Baran | Jowisz 6, Wenus 6, Merkury 8, Mars 5, Saturn 5 | Jowisz 6, Wenus 8, Merkury 7, Mars 5, Saturn 4 |
| Byk | Wenus 8, Merkury 6, Jowisz 8, Saturn 5, Mars 3 | Wenus 8, Merkury 7, Jowisz 7, Saturn 2, Mars 6 |
| Bliźnięta | Merkury 6, Jowisz 6, Wenus 5, Mars 7, Saturn 6 | Merkury 7, Jowisz 6, Wenus 7, Mars 6, Saturn 4 |
| Rak | Mars 7, Wenus 6, Merkury 6, Jowisz 7, Saturn 4 | Mars 6, Jowisz 7, Merkury 7, Wenus 7, Saturn 3 |
| Lew | Jowisz 6, Wenus 5, Saturn 7, Merkury 6, Mars 6 | Jowisz 6, Merkury 7, Saturn 6, Wenus 6, Mars 5 |
| Panna | Merkury 7, Wenus 10, Jowisz 4, Mars 7, Saturn 2 | Merkury 7, Wenus 6, Jowisz 5, Saturn 6, Mars 6 |
| Waga | Saturn 6, Merkury 8, Jowisz 7, Wenus 7, Mars 2 | Saturn 6, Wenus 5, Merkury 5, Jowisz 8, Mars 6 |
| Skorpion | Mars 7, Wenus 4, Merkury 8, Jowisz 5, Saturn 6 | Mars 6, Wenus 7, Jowisz 8, Merkury 6, Saturn 3 |
| Strzelec | Jowisz 12, Wenus 5, Merkury 4, Saturn 5, Mars 4 | Jowisz 8, Wenus 6, Merkury 5, Saturn 6, Mars 5 |
| Koziorożec | Merkury 7, Jowisz 7, Wenus 8, Saturn 4, Mars 4 | Wenus 6, Merkury 6, Jowisz 7, Saturn 6, Mars 5 |
| Wodnik | Merkury 7, Wenus 6, Jowisz 7, Mars 5, Saturn 5 | Saturn 6, Merkury 6, Wenus 8, Jowisz 5, Mars 5 |
| Ryby | Wenus 12, Jowisz 4, Merkury 3, Mars 9, Saturn 2 | Wenus 8, Jowisz 6, Merkury 6, Mars 5, Saturn 5 |
Każda tabela w tej kategorii jest podpisana zakresem. Gdy zawiera stopnie, przedziały należy czytać konsekwentnie, a ich sumy sprawdzić. Gdy zawiera władców, trzeba zachować planety objęte historycznym systemem. Uran, Neptun, Pluton, Chiron i asteroidy nie są dopisywane do klasycznej tabeli bez osobnego źródła nowoczesnej szkoły.
Przykład 1
10° Barana w termach egipskich: Jowisz obejmuje pierwsze 6°, Wenus następne 6°, więc 10° należy do Wenus. W tabeli ptolemejskiej Wenus obejmuje 6°–14°, więc wynik również jest Wenus.
Przykład pokazuje, że jedna etykieta nie kończy analizy. Dyspozytor, sekta, recepcja i siła przypadkowa mogą zmienić dostępność zasobu. Nie anulują godności ani debilitaty, lecz opisują warunki, w których ta relacja działa.
Przykład 2
25° Byka: w tabeli egipskiej pierwsze 22° kończą się na Jowiszu, następne 5° należą do Saturna — wynik Saturn. W ptolemejskiej 8+7+7=22, odcinek Saturna ma tylko 2°, więc 25° należy już do Marsa.
Drugi przykład służy kontroli granicy, różnicy wariantów lub współistnienia dwóch ocen. Jeśli wynik zależy od stopnia, należy użyć dokładnej pozycji. Jeśli od sekty — rzeczywistego horyzontu. Jeśli od autora — jego tabeli w całości.
Jak łączyć z domem i aspektami
Planeta godna w domu upadającym może mieć własny zasób, ale mniejszą możliwość bezpośredniego działania. Planeta osłabiona podstawowo na osi może być bardzo widoczna i skuteczna w uruchamianiu zdarzeń, choć zależna od gospodarza znaku. Trygon do benefika nie zmienia domicylu, a kwadratura do malefika nie odbiera termy; są to różne warstwy zdania.
Jak łączyć z prędkością i widzialnością
Ruch bezpośredni, szybkość, stacja, retrogradacja, faza poranna lub wieczorna, spalenie i heliakalna widzialność należą do kondycji przypadkowej. Ich znaczenie powinno być liczone według jednej efemerydy i jednego autora progów. Szczególnie Merkury i Wenus wymagają rozróżnienia fazy względem Słońca od samej odległości długościowej.
Najważniejsze rozróżnienia
| Nr | Nie łącz automatycznie |
|---|---|
| 1 | długości odcinków i skumulowane granice |
| 2 | term egipskie i ptolemejskie |
| 3 | stopień dokładnie na granicy i wnętrze odcinka |
| 4 | terma jako godność i dekanat jako inny podział |
Precyzja tych rozróżnień pozwala opisać planetę wielowymiarowo: może mieć godność w jednym systemie, zależność w innym, dobrą sposobność domową i trudną widzialność. Synteza nie wybiera jednej etykiety, lecz pokazuje, jak elementy współpracują.
Procedura interpretacyjna
- Zapisz planetę, znak, stopień i wybrany zodiak.
- Sprawdź domicyl, wywyższenie, troistość, termę i twarz w jednej tabeli.
- Zidentyfikuj dyspozytora oraz recepcję.
- Ustal sektę i relację planety z sektą horoskopu.
- Oceń dom, osie, ruch, prędkość i widzialność.
- Dodaj aspekty i temat, który planeta reprezentuje.
- Zapisz syntezę bez redukowania planety do „silnej” albo „słabej”.
Najczęstsze uproszczenia
Najczęstsze jest uznanie godności za gwarancję dobrego wyniku i debilitaty za brak działania. Inne uproszczenie polega na użyciu punktacji Lilly’ego jako miary uniwersalnej albo na dopisaniu nowoczesnych planet do klasycznej symetrii. Zamiast tego warto podać tabelę, autora, epokę i dokładny mechanizm.
Pytania i odpowiedzi
Czy planeta bez godności jest nieważna?
Nie. Może być kątowa, szybka, w sekcie, w ścisłym aspekcie do Światła albo w recepcji. Brak godności podstawowej mówi tylko, że nie korzysta z własnego zasobu w danym stopniu.
Czy można mieszać warianty tabel?
Można je porównywać, ale wynik musi zachować etykietę. Nie należy sumować godności z term egipskich i ptolemejskich jako jednej niewidocznej hybrydy.
Podsumowanie
Termy dzielą każdy znak na pięć nierównych odcinków rządzonych przez pięć planet; wariant egipski i tabela przypisana Ptolemeuszowi różnią się kolejnością oraz długością odcinków. Użyteczna ocena nie kończy się na jednej rubryce: łączy miejsce, gospodarza, sektę, widzialność, ruch, dom i aspekty, zachowując tabelę właściwą dla źródła.
Powiązane hasła
- Władcy troistości — system Doroteusza i Ptolemeusza — Troistości grupują znaki tego samego żywiołu i przypisują im władców zależnych od dnia i nocy; system Doroteusza dodaje trzeciego władcę uczestniczącego.
- Dekanaty i władcy twarzy — Dekan dzieli znak na trzy równe części po 10°, a planetarni władcy twarzy biegną porządkiem chaldejskim od Marsa w pierwszym dekanie Barana.
- Planeta w astronomii i astrologii — różne zakresy pojęcia — Astronomia klasyfikuje ciała według budowy i orbity, a historyczna astrologia nazywa planetami siedem „wędrujących gwiazd”, łącznie ze Słońcem i Księżycem.
- Pozycja planety — długość ekliptyczna, znak i stopień — Pozycja zodiakalna jest zapisem długości ekliptycznej w wybranym układzie; znak, stopień i minuta są inną notacją tej samej współrzędnej.
- Godność podstawowa i kondycja przypadkowa planety — Godność podstawowa opisuje relację planety z miejscem w zodiaku, a kondycja przypadkowa — okoliczności działania, takie jak dom, prędkość, sekta, widzialność i aspekty.
Bibliografia
- źródło pierwotne — termy i godności. Klaudiusz Ptolemeusz, Tetrabiblos, ks. I, rozdz. 17–21, tłum. F. E. Robbins, Loeb Classical Library 435, Harvard University Press 1940. Domicyle, trygony, wywyższenia i ptolemejski wariant term. Dostęp online (dostęp: 27.08.2026).
- źródło pierwotne — tablice godności. William Lilly, Christian Astrology, London 1647, ks. I, s. 104–115 wydania pierwotnego. Tablica godności, definicje recepcji, ruchu, spalenia, pod promieniami i cazimi. Dostęp online (dostęp: 27.08.2026).
- źródło historyczne — astrologia arabsko-łacińska. al-Qabīṣī, The Introduction to Astrology, wyd. i tłum. Charles Burnett, Keiji Yamamoto, Michio Yano, Warburg Institute 2004. Dostęp online (dostęp: 27.08.2026).
- źródło historyczne — astrologia średniowieczna. Guido Bonatti, Book of Astronomy, tłum. Benjamin N. Dykes, Cazimi Press 2007. Dostęp online (dostęp: 27.08.2026).